Çanakkale'den sağ kurtulan Anzak askerinin mektubu tarihe ışık tutuyor

Victoria eyaletindeki Corryong ve Alexandra kasabalarında marangoz olarak çalışan Lionel Simpson, 24 yaşındayken, 22 Ekim 1914'te gönüllü olarak Avustralya İmparatorluk Kuvvetleri'ne (AIF) katıldı. 8. Hafif Süvari Alayı'nın takviye birliğinde görev yapan Simpson, ilk olarak 13 Nisan 1915'te Mısır'a gönderildi. Eğitimin ardından alayıyla birlikte, 25 Nisan çıkarmasını gerçekleştiren birlikleri takviye etmek amacıyla Gelibolu Cephesi'ne sevk edildi.

Simpson, 26 Mayıs 1915'te Gelibolu'ya ulaştı. Ağustos taarruzu öncesinde yaklaşık 2 ay boyunca ön ve geri hat siperlerinde dönüşümlü görev yaptı. Taarruz kapsamında, Anzak cephesindeki çeşitli noktalarda düzenlenen saldırılarla Türk birliklerinin dikkatinin bu bölgeye çekilmesi ve Suvla Koyu'na yapılacak İngiliz çıkarmasının kolaylaştırılması hedefleniyordu.

Bu planın en kritik safhalarından biri olan ve 7 Ağustos 1915 sabahı düzenlenen Nek saldırısında Simpson da ilk hücum dalgasında yer aldı. Görevi, Osmanlı dikenli tellerinin üzerine atılacak uzun bir tahta kalası başka bir askerle birlikte taşımaktı. Ancak topçu bombardımanı planlanandan önce sona erince Türk askerleri yeniden siperlerine döndü ve saldırıyı beklemeye başladı.

Saldırı emriyle Avustralyalı askerler siperlerinden çıkarak Türk siperlerine doğru koştu. Simpson, tahta kalası taşıdığı arkadaşının ağır yaralandığını fark ettiği sırada ilk hücum dalgasının komutanı Binbaşı Thomas Redford'un vurularak yere düştüğünü gördü. Aynı anda kendisi de omzundan vuruldu. Mısır'da tedavi gördükten sonra, hizmetinin geri kalanını Orta Doğu çöllerinde sürdüren Simpson, burada çavuşluğa terfi etti ve üstün cesareti nedeniyle seçkin hizmet madalyasıyla ödüllendirildi.

Savaş sonrasında ülkesine dönen ve inşaat ustası olarak çalışan Simpson, 1991 yılında, 100 yaşında hayatını kaybetti. Gelibolu'da yaşadıklarından ise yaşamı boyunca çok nadir söz etti.

1986 yılında 1. Dünya Savaşı gazileri üzerine araştırmalar yapan Avustralyalı yazar ve tarihçi Carl Johnson'ın arşivine giren mektuplarında Simpson, Nek saldırısının en ağır anlarını detaylarıyla kayda geçirdi. Mektubunda, ''Nek Muharebesi'nde ilk hücum dalgasındaydım. Bu kadar ağır kayıplar verilmesi beni derinden üzdü. Alayımız 21 subayını kaybetti.'' ifadelerine yer verdi.

Simpson, daha sonraki yıllarda aktardığı anılarında ise saldırının başarısız olmasının temel nedenini Osmanlı savunmasının yoğun ateş gücü olarak değerlendirdi. 

"Bizi asıl mahveden şey ateş gücüydü. Karşınızda saniyede yüzlerce mermi yağdıran yaklaşık otuz makineli tüfek vardı." sözleriyle hücumun başlangıcındaki durumu anlatan Simpson, tahta kalası birlikte taşıdığı arkadaşının dizinden vurulduğunu, kendisinin de omzundan yaralandığını ancak ilerlemeye devam ettiğini, saldırı sırasında çok sayıda arkadaşını kaybettiğini kaydetti.

Simpson ayrıca, saldırıya ilişkin komuta kararlarını eleştirerek, emirlerin yüzlerce askerin ölümüne yol açtığını düşündüğünü ifade etti. Aynı hücumda kardeşini kaybeden bir askerin yaşadığı psikolojik yıkımı da unutamadığını dile getiren Simpson'ın bu değerlendirmeleri, Gelibolu Muharebeleri'nin insani yönünü ortaya koyan en çarpıcı tanıklıklar arasında yer aldı.

Hibya  Haber Ajansı