İstanbul Borsası'na küme düşürme tehdidi
EKONOMİUluslararası endeks sağlayıcı MSCI'ın İstanbul Borsası ile ilgili uyarıları etkisini gösterdi, günlerdir 12 bin puan civarında tutunmaya çalışan ve düşük işlem hacmiyle çalışan borsa yüzde 3'e yakın düştü. Mehmet Şimşek piyasaya güven verip düşüşü durdurmaya çalıştı. Borsa bu hafta yüzde 4,4 kaybettirdi.
Fon soygunuyla sarsılan Türkiye’nin sermaye piyasaları son derece kritik günlerden geçiyor. İktidar bu soygunun etkilerini sınırlı kılmaya ve bütün Türk ekonomisi üzerinde olumsuz etki yaratmamasını sağlamaya çalışıyor ama bir ayı aşkın süredir devam eden sıkıntılı süreçte çok da fazla adım atılmadı. Fon soygunu, yaklaşık 2022 yılından beri devam ediyor.
MSCI'nin 15 Ekim 2026 tarihinde duyurduğu son inceleme raporu, piyasalarda şok etkisi yarattı. Kurum, özellikle küçük ölçekli halka açık şirketlerle ilişkili fonlar üzerinden yürütülen koordineli işlemlerden duyduğu ciddi rahatsızlığı dile getirdi. Yabancı kurumsal yatırımcıların da gündeme getirdiği bu durumun, hisselerin fiili dolaşım oranlarının güvenilirliğini zedelediği ve genel piyasa bütünlüğünü tehlikeye attığı vurgulandı. Sorunun çözümü için mülkiyet yapılarının zamanında açıklanması, piyasa bozucu işlemlere karşı sert yaptırımlar uygulanması ve fiili dolaşımı sorunlu olan menkul kıymetlerin tespitine yönelik şeffaf bir çerçevenin kurulması talep ediliyor.
Yeni eklemeler ve yukarı yönlü geçişler askıya alındı
Alınan dondurma kararı, borsa tarafında
yatırımcı portföylerini doğrudan etkileyecek acil sonuçlar doğuruyor. İkinci bir duyuruya kadar uygulanacak olan dondurma kapsamında MSCI; Türk hisse senetlerinin yabancı dahil etme oranlarında ve hisse sayılarında herhangi bir artış yapmayacak. Bununla birlikte MSCI Türkiye Yatırım Yapılabilir Pazar Endeksi'ne yeni şirket eklemeleri gerçekleştirilmeyecek ve büyüklük kriterlerini karşılasa dahi şirketlerin bir üst segmente geçişlerine izin verilmeyecek. Bu tablo, özellikle endekse girme veya ağırlık artırma beklentisiyle pozisyon alan yatırımcıların stratejilerini yeniden değerlendirmesini zorunlu kılıyor.
Yetkililerin adımları yetersiz bulundu, ek süre istendi
Türk ekonomi ve piyasa denetim yetkililerinin, fiili dolaşıma ilişkin yaptığı son düzenlemeler MSCI'nin radarında. Yetkililer, nihai faydalanıcının zaten sistem dışında tutulduğu vakalarda, fonların elindeki payları fiili dolaşımdan çıkaran bir çerçeveyi yakın zamanda devreye almıştı. Ancak bu adımları sadece "ilk tedbirler" olarak nitelendiren MSCI, kurumsal yatırımcıların ikna olması için çok daha güçlü bir şeffaflık aradığının altını çiziyor. Bağımsız denetime açık kamuyu aydınlatma standartlarının ve koordineli işlemlere karşı sürdürülebilir yaptırımların tüm piyasaya yayılması gerektiği belirtilirken, kurum mevcut adımların başarısını ölçmek için piyasa katılımcılarından geri bildirim toplamaya devam edecek.
Masadaki en büyük risk: Alt pazara düşüş
Yatırımcıları asıl tedirgin eden gelişme ise sürecin sonunda beliren statü kaybı riski oldu. MSCI, kural değişikliklerinin ve denetim mekanizmalarının etkinliğini yakından izleyeceğini duyurarak Haziran 2027 tarihini kritik bir dönemeç olarak belirledi. Eğer bu tarihe kadar piyasa işleyişinde yatırımcıların beklediği yapısal iyileşmeler sağlanamazsa, Türkiye'nin trilyonlarca dolarlık fonların takip ettiği "Gelişmekte Olan Pazar" statüsünden düşürülmesi gündeme gelecek. Bu durumda Türkiye'nin "Öncü Pazar" veya "Bağımsız Pazar" seviyesine indirilmesine yönelik resmi istişare süreci başlayacak olup, nihai karar MSCI 2027 Yıllık Piyasa Sınıflandırması İncelemesi'nde verilecek.
MEHMET ŞİMŞEK NE DEDİ?
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sermaye piyasalarında yatırımcı güvenini artırmaya yönelik yeni adımların atılacağını açıkladı. Sorunlu fonların tasfiyesinin öncelikli olduğunu belirten Şimşek, koordineli işlemler dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeler için 2027 yılı başını işaret etti.
Bakan Şimşek, X hesabından yaptığı paylaşımda sermaye piyasalarında şeffaflığı artırmak ve yatırımcı haklarını korumak amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Uluslararası endeks sağlayıcılarının değerlendirmelerinin de dikkate alındığını belirten Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) düzenlemeleriyle bilgi akışının güçlendirildiğini ve nihai pay sahipliğinin daha şeffaf hale getirildiğini ifade etti.
Fonlarda hangi düzenlemeler yapıldı?
Şimşek, ağustos sonunda açıklanan Fon Rehberi ile serbest fonların portföylerini haftalık olarak açıklamasının sağlandığını bildirdi.
TEFAS'ta işlem gören fonlarda belirli pay sahipliği eşiklerinin aşılması veya altına düşülmesinin duyurulması zorunlu hale getirilirken fonlara yoğunlaşma limitleri getirildi.
Borçlanma işlemlerinin ise organize piyasalarda ve teminatlı yapılması şartı getirildi.
Sorunlu fonların tasfiyesi öncelikli
Bakan Şimşek, düzenlemelerin sonuçlarının yakından takip edileceğini ve gerektiğinde ilave adımların gecikmeden atılacağını belirtti.
Önceliklerinin sorunlu fonların tasfiyesini tamamlamak ve yatırımcı haklarını korumak olduğunu vurgulayan Şimşek, piyasaların adil ve rekabetçi işleyişini bozanlara karşı yaptırımların kararlılıkla uygulanacağını kaydetti.
Yeni yasal düzenlemeler için 2027 hedefi
Şimşek, fonların koordineli işlemleri dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemeleri 2027 yılı başına kadar tamamlamayı planladıklarını açıkladı.
Bakan Şimşek, amaçlarının yatırımcı haklarının korunduğu, şeffaf, güvenilir ve etkin bir sermaye piyasası oluşturmak olduğunu ifade etti.
İlginizi Çekebilir