'Trabzon Sanatevi kararı gözden geçirilsin!'

Trabzon'da 20 yıldır kültür ve sanatın merkezi konumunda olan Trabzon Sanatevi'nin kullandığı tarihi binanın tahsis protokolü sona erdirildi. Binanın Trabzon Üniversitesi'ne devredilmesi ve bir ay içinde boşaltılmasının istenmesi üzerine, Sanatevi bileşenleri ortak bir deklarasyon yayınlayarak karara tepki gösterdi. Trabzon Valiliği tarafından gönderilen resmi yazıyla, Trabzon Sanatevi binasının Trabzon Üniversitesi Yabancı Diller ve Turizm Bölümü'ne ve Güzel Sanatlar Fakültesine tahsis edildiği ve binanın bir ay içerisinde tahliye edilmesi gerektiği bildirildi. Kararın ardından Trabzon Sanatevi Başkanı Mehmet Kuvvet ve Sanatevi çatısı altındaki 10 sanat kuruluşu, kamuoyuna acil bir çağrıda bulundu.

VALİ ŞAHİN TÜM DEVİR İŞLERİNİN TAMAMLANDIĞINI SÖYLEDİ

Basın açıklaması öncesinde Trabzon Valisi Tahir Şahin ile sabah saatlerinde görüştüğünü söyleyen Kuvvet, Valiliğin kendilerine bu işin bittiğini söylediğini ve işin içine Güzel Sanatlar Fakültesinin de dahil olduğunu bildirdiğini söyleyerek, "Görüşmemiz oldu. Ümitliydik giderken ama sonuç itibariyle buranın bir kamu kuruluşuna ait bina olduğunu, burada kamunun faaliyet gösterebileceğini, şimdiye kadarki 20 yıllık süreç içerisinde iyi niyetten burada kaldığımızı ve bundan sonra buranın bir kamu kuruluşuna devredilmesi noktasında bütün işlemlerin tamamlandığını belirttiler. Burasının Trabzon Üniversitesi'ne... Bize gelen yazıda Yabancı Diller ve Turizm Okulu deniliyordu fakat Vali Bey'in söylediğine göre yazı eksik olmuş diyor, Güzel Sanatlar'ı da kattı işin içerisine. Onlara verileceğini, dolayısıyla işlemin bittiğini, bizim onlarla diyalog kurmamız gerektiğini ve yeni bina arayışında da bize adres olarak yerel yönetimleri gösterdi. Kendisine teşekkür ederim" dedi.

"SADECE BİR BİNA DEĞİL, KENTİN ORTAK HAFIZASI"

Yapılan ortak açıklamada, söz konusu mekânın yalnızca taştan ibaret bir yapı olmadığı; tiyatro, müzik, edebiyat, fotoğraf ve plastik sanatlar gibi birçok disiplinin ortak üretim alanı olduğu vurgulandı. Bugüne kadar 16 Uluslararası Sanat Festivali'ne ev sahipliği yapan mekânın, Trabzon'un kültürel belleğinde kritik bir yere sahip olduğu belirtildi. Eğitimin önemine ve Trabzon Üniversitesi'nin kente katkılarına saygı duyduklarını belirten Trabzon Sanatevi bileşenleri, çözüm odaklı bir yaklaşım talep ederek şu ifadelere yer verdi:

"Trabzon Sanatevi çatısı altında yirmi yıldır ilimiz kültür sanatına katkı sunan sanat kuruluşları olarak, Sanatevi'nin kullandığı tarihi yapıya ilişkin tahsis/kullanım protokolünün sona erdirilmesi ve taşınmazın tesliminin istenmesi üzerine ortak irademizi kamuoyuyla paylaşma gereği duyduk. Bizim için konu yalnızca bir bina değildir. Bu yapı; yıllar boyunca tiyatronun, müziğin, edebiyatın, fotoğrafın, plastik sanatların, eğitim çalışmalarının, festivallerin, sergilerin, provaların ve farklı kuşaklardan sanatçıların buluştuğu ortak bir üretim alanına dönüşmüştür. 16 Uluslararası Sanat Festivali düzenlemiş ve kentimizde kültür sanat kurumlarının önünde bayrak taşımıştır. 20 yıldır faaliyet gösterdiğimiz Sanatevi binamızın, iletilen Valilik imzalı yazıda Trabzon Üniversitesi Yabancı Diller ve Turizm Bölümü'ne verildiğini ve bir ay içerisinde binanın boşaltılması gerektiği belirtilmiştir. Trabzon Üniversitesi'nin eğitim ihtiyacını ve üniversitemizin kente sağlayacağı katkıyı önemsiyoruz. Ama sanat ile eğitimin karşı karşıya getirilmesini doğru bulmuyoruz. Talebimiz; bir kamu yararı gerçekleştirilirken yıllar içinde oluşmuş başka bir kamu yararının ortadan kaldırılmamasıdır. Bu nedenle yetkili kurumlarımızdan beklentimiz; Trabzon Sanatevi'nin kültür-sanat faaliyetlerinin kesintisiz devamını güvence altına alacak kalıcı ve uygulanabilir bir çözümün, Sanatevi temsilcilerinin de katılımıyla ortak akılla oluşturulmasıdır. Önceliğimiz diyalogdur. Önceliğimiz çözüm üretmektir. Önceliğimiz Trabzon'un kültür-sanat hafızasının ve üretim kapasitesinin korunmasıdır. Aklın ve sağduyunun galip geleceğine inanarak Trabzon Milletvekillerimizin, yerel yöneticilerimizin ve ilgili kurumların bu sürece müdahil olarak kentimizin sanat hayatı açısından son derece önemli olan bu durumu değerlendirmeleri önem taşımaktadır. Trabzon Sanatevi, yalnızca bir bina değil, 20 yıldır kentin sanat belleğinin, üretiminin ve ortak hafızanın önemli bir parçasıdır. Yüzlerce yerli ve yabancı sanatçının anılarının yıllardır burada gerçekleştirilen sanatsal üretimlerin ve kentin kültürel belleğinin dikkate alınmadan, kent insanının görüş ve hassasiyetleri önemsenmeden atılan bu adımdan bir an önce vazgeçilmesini dileriz. Kamuoyuna saygıyla duyurulur."

YETKİLİLERE ÇÖZÜM ÇAĞRISI VE KRİTİK SORULAR

Trabzon milletvekillerini, yerel yöneticileri ve ilgili kurumları sürece müdahil olmaya çağıran Sanatevi yönetimi, kent insanının görüş ve hassasiyetlerinin dikkate alınmasını talep etti. Açıklamanın sonunda ise yetkililere şu çarpıcı sorular yöneltildi:

"Eğitim alanı oluşturmak bahanesiyle bir kentin sanat hafızasını silmek mi gerekir? Kentimizin en önemli sanat yuvasını yok etmenin gerekçesi nedir? Eğer şehirde eğitim alanına ihtiyaç varsa neden akla ilk gelen Sanatevi oluyor? Sanatevi'nin hedef alınıyor olması ne kadar doğru? Sanatçıları mekânsız bırakmak, birçok kültür sanat derneğini sokağa iten bu karar ne kadar doğrudur? Yılların birikimini ortadan kaldırmak kimin vicdanını rahatlatacak. Bu karar alınırken kurulan komisyonlarda bize söz hakkı verilemez miydi Bize kapıyı göstermenin gerekçesi nedir? Kentimize bir kültür merkezi kazandırmaya enerji harcamak yerine sanatevinin anahtarının istenmesi ne kadar doğru bir karardır Sanatevinin boşaltılmasını istemek çözüm üretmek midir, sorun yaratmak mıdır? Bu karara karşı durduğumuzu ve kararın yeniden gözden geçirilmesini talep ediyoruz." Trabzon Sanatevi Bileşenleri adına yapılan basın açıklamasında Trabzon Sanatevi Derneği' Türkiye Yazarlar Birliği Deneği Trabzon Şubesi, Karadeniz Yazarlar Birliği Derneği, Karadeniz Plastik Sanatlar Derneği, Çağdaş Yazarlar ve Sanatçılar Derneği, Trabzon Liselerinden Yetişenler Derneği, Trabzon Fotoğraf Sanatı Derneği, Trabzon Müzik ve Halkoyunları Derneği, Trabzon Şehir Tiyatrosu Derneği, Trabzon Mizah Sanatı Derneği yer aldı.

BİNAYI TRABZON ÜNİVERSİTESİ REKTÖRÜ MÜ İSTEDİ?

Sanatevi binasını Trabzon Üniversitesi Rektörünün mü istediği sorusuna yanıt veren Başkan Kuvvet,

“Şimdi, bu süreci yönetirken tabii biz buradaki arkadaşlarımız, ortak kararla beraber hareket ediyoruz. Bizim bir yürütme kurulumuz var; bütün dernek başkanlarından oluşan bir yürütme kurulumuz var. Yürütme kurulu karar alır, yönetim kurulu onu uygular. Bazı girişimleri ortak kararla alırken, bazı gelişmelerde de arkadaşlarımıza haber veremeden –önemsediğimiz için, onların da bir şey söylemeyeceğini düşündüğümüz için– bazı görüşmelerimiz ister istemez oluyor. Bunlardan bir tanesi de Rektör Bey ile görüşme idi. Birkaç gün önce telefonla görüştüğümde, kendisinin Sanat Evi'ni istemek gibi bir talebi olmadığını, sadece kendilerine uygun bir bina gerektiğini söylediğini; fakat burasının gösterildiğini söyledi. Yani "bura boş bir bina değil", bura gösterilmiş. Ben de kendisine buranın üniversite için sınıf ortamına uygun olmadığını, 3x3 (9 metrekarelik) 3-5 tane odadan oluşan bir yerin üniversitenin ihtiyaçlarını karşılamayacağını söylediğimde, "Yani, belki işte arkadaki salonda bir iki tane etkinlik yaparız" gibi bir söylemi oldu. "Talebinizden vazgeçebilir misiniz?" dediğimde sessizlik oldu. Ve bu talep önlerine gelmiş, imzalanmış diye düşünüyorum” dedi.

VALİ, 10 GÜNLÜK SÜREYE TAKILMAYIN DEDİ

"Binayı boşalttığınız zaman nasıl bir tepki vereceksiniz? Boşaltacak mısınız, bir şey yapılacak mı, direnecek misiniz, ne yapacaksınız?" sorusunu yanıtlayan Kuvvet,

“Şöyle söyleyeyim; biz bugünkü görüşmemizde binamızdan memnun olduğumuzu, ortak bir kararla buradan ayrılmayı düşünmediğimizi Valimize söylediğimizde, Valimiz... İşte, 10 günlük bir süreç içerisinde bizim zaten burayı boşaltma gibi bir durumun söz konusu olmadığını söylediğimizde, "10 günlük süreye takılmayın" gibi bir cümle söylendi. Ama tabii bizim şu an devam eden etkinliklerimiz var. Orada ben basın masasına da bıraktım; 5 ay içerisinde yaptığımız çok sayıda etkinlik ve devam eden kurslarımız var. Yani burada her hafta sonu Cumartesi günleri 30'un üzerinde öğrenciye verilen tiyatro eğitimi kursu var (yaratıcı drama olarak). Onun dışında şu an tabii tatil sürecinde olduğumuz için resim ve müzik kurslarımıza biraz ara verdik. Bunların yanı sıra yine tiyatro anlamında gerek Sanat Evi Tiyatrosu, gerek buradaki derneklerimizden Trabzon Şehir Tiyatrosu'nun 2-3 tane oyun çalışması var, yetiştirdiği öğrencilerle bunları yapıyorlar. Yani bir kültür sanat hafızası oluşurken bunların da emeklerinin boşa gitmemesi gerekiyor. Bu süreç içerisinde Valimiz bize, ortak bir çalışmayla bir yer bulabileceğini söyledi. Kendisinin de buna katkı sağlayıp sağlamayacağını sorduğumda, yani anladığımız o işlere çok bulaşmak istemiyor. "İşinizi halledin, oraya taşının" gibi bir durum çıkarttım. Olayın tepki boyutuna gelince... Sabah 9'da çağrıldığımızda, 11'de basın toplantımız var, güzel bir haberle karşılaşacağımızı umarak gittik. Tabii haber çok da olumlu olmadı. Burası bir kamu binasıdır, kamuda olması gerekiyor, o kamu da Trabzon Üniversitesi olarak değerlendirildi. O konuyla ilgili toplantıdan sonra biz arkadaşlarımızla toplanıp bir yol haritası çizeceğiz. Yani burada kalalım ya da kalmayalım elbette bir tepkimiz olacak diye düşünüyorum kendi adıma. Arkadaşlarımla görüşmeden herhangi bir şey söylemek istemiyorum” dedi.

BİZE DESTEK OLAN AHMET METİN GENÇ BAŞKANIMIZI EZMEK İSTEMEDİK

İktidarın tutumuna yönelik gelen soruyu cevaplayan Kuvvet, “Biz bu olayı yönetirken işin siyasallaşmaması için elimizden geleni yaptık. Arkadaşlarımız, söylediğiniz gibi "Yürüyüş yapalım, şunu yapalım" gibi önerileri olan arkadaşlarımız oldu. Biz diyalogdan yanayız. Bizim işimiz kültür ve sanattır, bunu yapalım diye. Yani zorlayıcı noktaya o anlamda gelmemek adına biz basın toplantısını bugüne bırakmamızın en büyük nedeni; bize şu ana kadarki yapmış olduğumuz 16 uluslararası festivalimizde son derece destek veren Ahmet Metin Başkanımızı ezmemek adına ondan bir ses almaya çalıştık. Tabii işlerinin yoğunluğundan bu süreç uzadı. En son Vali Bey ile görüştükten sonra Valinin bu konuda kararlı olduğunu söyledi. Dolayısıyla kendileri hani "Bir yer bakalım, arayışında olalım" gibi bir ifade kullandı. Fakat o günden sonra da bir görüşmemiz olmadı. Yani bir geri dönüşü olmadı” dedi.

PROTOKOLÜ ANLATTI

Sanatevi’nin protokolüne yönelik açıklama yapan Kuvvet,

“Biz burada Valilik, İl Kültür Müdürlüğü ve Sanat Evi olarak ortak bir mutabakatla, protokolle birlikte kalıyoruz. Tabii o söylenen 'kamuya aittir' vesaire, onlar 20 yıl önce de vardı ama bazı şeyleri görmezden gelinebiliyor demek ki; yani bu süreç buraya kadar geldiğine göre. Bunu 'Siz de aynı şekilde inisiyatif kullanın' dediğimde biraz kullanılmayacak izlenimi oluştu bende. Bizim sözleşmemizde burasının kültür sanat faaliyeti anlamında kullanılacağı ama gerektiğinde bir ay içerisinde boşaltılması gerektiğiyle ilgili ibare her zaman vardı, hala var. Bize burası için, 'Gerekiyorsa kira mı istiyorsunuz, kirasını ödeyelim', 'Bize burayı bir yıllığına değil, deyin ki 3 sene, 5 sene burada kalacaksınız' gibi söylemlerimiz hiçbir zaman karşılık bulmadı. Yani her an diken üstünde... Bir vali geliyor, burayı müştemilat gibi kullanmak istiyor; biri geliyor başka bir şey söylüyor. Bunlar hep sonlara yakın olduğu için gelen topu öbürüne, öbürüne atarak bugüne kadar geldi ama bugün onun karşılığını bulamadık. Bizim de elbette önceliğimiz Sanat Evi'dir, burada kalmayı arzu ediyoruz. Bunun için mücadelemiz elbette devam edecek, gerekli görüşmeler devam edecek. Ama biz birilerine ulaşmaya çalışmaktan ziyade istiyoruz ki onlar... Bu işi bilmeyen yok zaten, herkes biliyor. Ha siyasi karardır, değildir; orası bilemem, tartışılabilir. Ama şu ana kadarki duruşumuzda biz arkadaşlarımıza, 'Lütfen siyasi anlama çekilebilecek tutum ve davranışlarınız, paylaşımlarınız olmasın' diye tembihlerde bulunmuştuk. O bugüne kadardı. Bugünden sonra biz Sanat Evi yönetimi olarak bir şey yaparsak yaparız, yanımızda olurlar; onlar bir şey yaparsa biz de yanlarında olmaya gayret edeceğiz yani. Durum bu. Teşekkür ediyorum” ifadeleri kullandı.