'AYM kararlarına uymamak kabul edilemez!'

Anayasa Mahkemesi (AYM); dün Resmi Gazete dikkat çeken kararlar yayınladı. Yüksek Mahkeme; Gezi Parkı davasında 18 yıl hapis cezasına mahkûm edilen şehir plancısı Tayfun Kahraman’ın ikinci bireysel başvurusunun, Van Valiliği’nin 2019’da il genelinde uyguladığı ve art arda uzatılan eylem ve etkinlik yasaklarına yapılan ile mahkumların ellerinde basılı yayınların toplanmasına yönelik itirazın gerekçeli kararlarını açıkladı.

‘İLK DERECE MAHKEMESİNİN TAKDİR YETKİSİ’

AYM; Kahraman’ın gerekçeli kararında; tespit edilen hak ihlallerinin ortadan kaldırılmasına yönelik yeniden yargılama işlemlerine başlanması için kararın bir örneğinin gönderildiği İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nin başvuru yapılmasını beklemeksizin yeniden yargılamaya ilişkin işlemleri başlatması gerektiği belirtildi. Bu kapsamda Yüksek Mahkeme; ihlal kararı ile birlikte ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere de hükmetmesi halinde, ilk derece mahkemesinin zorundalığı veya yerindeliği konusunda bir takdir yetkisinin bulunmadığını kaydetti.

Yargı kararlarının zamanında yerine getirilmeyerek sonuçsuz bırakılmasının kabul edilemeyeceği vurgulanan gerekçede; “Demokratik ve anayasal bir hukuk düzeninde yargı mercilerinin, Anayasa Mahkemesi’ni yetki gasbı yapmakla itham ederek kararlarına uymaması, Anayasa hükümleri gereğince takdir yetkisi kapsamında ortaya konulmuş hukuki bir görüş olarak dahi kabul edilemez” denildi. 

'KAOSA SÜRÜKLER'

Ayrıca gerekçede yargılama sürecinde mahkemeler arasındaki ifade farklılıklarının anayasal hukuk düzenine uygun düşmediği vurgulanarak "Bu durum kaçınılmaz bir şekilde hukuk sistemini kaosa sürükler" saptamasında bulunuldu. AYM’nin kararıyla birlikte Tayfun Kahraman’ın dosyasında yeniden yargılama sürecinin başlatılması gerekecek. Kararın bir örneği İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne gönderilecek.

‘BUNUN TARTIŞILACAK BİR TARAFI YOK’

MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız ise dün partisinin TBMM grup toplantısı çıkışı AYM’nin söz konusu kararına ilişkin açıklamalarda bulundu. Yıldız; gazetecilerin sorusu üzerine; “Yargılanmanın yenilenmesine karar verdi, yani hak ihlali kararı verdi ve ‘yargılamanın yenilenmesi gerekir’ dedi, bunun tartışılacak bir tarafı yok” ifadelerini kullandı.

‘EYLEM YASAĞININ GEREKÇELENDİRİLMESİ GEREKİR’

AYM ayrıca; Van Valiliği’nin 2019’daki il genelindeki tüm etkinlikleri yasaklamasına ilişkin Van Barosu’nun itirazının gerekçesini yayımladı. Bu dosya kapsamındaki olay; KCK/PKK terör örgütü elebaşısı Abdullah Öcalan’ın koşullarına ilişkin iddialar nedeniyle Kasım 2018’de başlatılan Mayıs 2019’da son bulan açlık grevlerine karşı valiliğin bildirim şartına bağlı ve spor faaliyetleri kapsamındaki kutlamalar dışındaki tüm etkinlikleri il genelinde ilk önce 15 gün süreyle yasaklanması ardından düzenli olarak uzatılarak yıl boyunca devam ettirmesiydi. Yüksek Mahkeme gerekçesinde; toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkına müdahale edilebilmesi için kamu düzenini bozacak somut bir tehlikenin ortaya konulması, bu tehlikenin daha hafif tedbirlerle giderilemeyeceğinin gösterilmesi ve alınan önlemin zorunlu olduğunun gerekçelendirilmesi gerektiğini vurguladı. Mahkeme, uzun veya ayrıntılı açıklamaların tek başına hakka müdahale için yeterli gerekçe oluşturmayacağına işaret etti. Valiliğin ilgili kararında ise bu koşulların sağlanmadığını değerlendiren mahkeme; toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiğine oyçokluğuyla karar verdi. 

‘MAHKUMLARIN DOKÜMANLARINA EL KONMASI İHLAL’

AYM ayrıca yayınladığı diğer bir kararında ise cezaevlerindeki mahkunların kitap, dergi ve gazete gibi dokümanlarına idare tarafından el konulmasının ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verdi. Mahkeme, cezaevi yönetimlerinin bu materyallere el koyma yetkisinin yasada net ve öngörülebilir şekilde düzenlenmediğini belirterek; pilot karar usulü uygulayıp yasal düzenleme yapılması için kararı TBMM ve Adalet Bakanlığı’na bildirilmesine de hükmetti.

Kaynak: Cumhuriyet