BEDRİ BAYKAM Biyografisi
BEDRİ BAYKAM KİMDİR?
İki yaşında resim yapmaya başlayan Bedri Baykam’ın ilk kişisel sergisi (Mayıs, 1963), henüz altı yaşındayken Ankara Sanatsevenler Kulübü’nde açıldı. Çocukluk döneminden itibaren Bern, Genevre, New York, Washington, Paris, Londra, Roma, Münih, Stockholm, San Francisco, Los Angeles, Berlin, Sidney başta olmak üzere eserleri tüm dünyada sergilenmeye devam ediyor.
Siyasetçi Dr. Suphi Baykam’ın ve Yüksek Mimar-Mühendis Mutahhar Baykam’ın oğlu olan sanatçı, 1975-80 yılları arasında Paris’te Sorbonne Üniversitesi’nde ekonomi lisans ve yüksek lisansını tamamladı; L’Actorat’da aktörlük eğitimi aldı. 1980-1983 yıllarında, California College of Arts and Crafts’ta (CCAC, güncel adıyla CCA) resim ve sinema eğitimi gördü. 80’li yıllarda başlayan Yeni Dışavurumculuk Akımı’nın dünya çapında ilk isimlerinden biri olan Baykam, tual yüzeyine yönelik bitmeyen keşif arzusunu her daim canlı tutarak, sanat pratiğini “livart” yerleştirme, kısa film, video-art, performans gibi birçok alana genişletti. Politik sanatı, felsefeyi ve sanat tarihini üretiminin merkezine yerleştiren sanatçı, çağdaş sanatsal söylemin sınırlarını tutarlı bir şekilde zorlamaya devam etti. Baykam aynı zamanda 80’lerde New York’un çehresini değiştiren graffiti sanatçılarından biri oldu. 1987 yılına kadar California’da yaşadı; ardından İstanbul’a döndü. Bugüne kadar yarısı uluslararası olmak üzere 155 kişisel sergi açtı, sayısız grup sergisine katıldı. Birçok ulusal ve uluslararası serginin küratörlüğünü üstlendi. Çeşitli kısa metrajlı film ve video çekti, aktörlük yaptı.
Değişik dönemlerde Bilkent Üniversitesi (Ankara), Doğuş Üniversitesi ve Altınbaş Ünüversitesi’nde (İstanbul) atölye ve sanat tarihi dersleri verdi. Eserleri, Berlin Academie der Künste, Barcelona Picasso Museum, Paris Roland-Garros Museum, Pinacothèque de Paris, Hollanda Stedelijk Schiedam, Museum der Moderne Salzburg, National Academy of Arts of Ukraine, Osthaus Museum Hagen, Künstlerhaus Bethanien Berlin, Bahrain National Museum, Kunstverein für die Rheinlande und Westfalen gibi müze ve enstitülerin yanı sıra Kahire, Venedik, İstanbul ve Buenos Aires Bienalleri’nde sergilenen sanatçı, aynı zamanda Daniel Templon (Paris), Stephen Wirtz (San Francisco), Galeri Baraz (İstanbul), The Proposition (New York), Galeri Siyah Beyaz (Ankara), E.M. Donahue (New York), Galerie Kuchling (Berlin), Lavignes-Bastille (Paris), Galerie Pages (Genevre), Opera Gallery (Londra), Gloria Delson Contemporary Arts (Los Angeles) gibi galerilerde sergiler açtı. Türkiye’deki çağdaş sanat pratiğinde de kırılmalara öncü olan Baykam, 80’lerden itibaren büyük ebatlı eserlerin sanat ortamında daha yaygın yer edinmesi ve eleştirel politika, erotizm gibi başlıkların eserlerde daha rahat konu edilmesi açısından cesaret veren bir sanatçı oldu. Kariyeri boyunca, değişik serilerinde üzerinde çalıştığı dijital ve boyasal saydam katmanların bir uzantısı olarak, büyük ilgi gören “4D” yani dört boyutlu lentiküler işlerini 2007 yılından bu yana üretmeye ve sergilemeye başladı.
Baykam, sanat dünyasında - ve hatta ülkesinin sosyo-politik sahnesinde - en öne çıkan figürlerden biri olarak kabul ediliyor. “Modern Sanat Tarihi, Batı’nın Bir Oldu-Bittisidir” manifestosu, “Maymunların Resim Yapma Hakkı” kitabı ve yayınlanmasından uzun yıllar sonra dahi alıntılanmaya devam eden diğer metinleriyle Batı’nın tekelci anlayışına karşı duruşunu ortaya koydu. Çok-kültürlülük kavramının sanat üstüne yansımasından yıllar önce, 1984 yılında, San Francisco Modern Sanat Müzesi’nde (SFMoMA) dağıttığı ilk manifestosuyla Batılı ülkelerin “önyargılarını” genç bir sanatçı olarak cesur bir tavırla eleştirdi. 2004 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi, Edward Lucie-Smith, Carmelo Strano, Kim Levin, Levent Çalıkoğlu, Patrick Wright, Şahin Yenişehirlioğlu, Ali Akay, Elisabeth Couturier, Denys Zacharopoulos gibi uluslararası sanat tarihçileri ve eleştirmenlerin geniş katılımıyla “Bedri Baykam’ın San Francisco Manifestosu’nun 20. Yılı” başlıklı bir sempozyum düzenledi. San Francisco Manifestosu, 2017 yılında Penguen Books/London ‘Modern Classics’ serisi kapsamında yayınlanan “Why Are We Artist?: 100 World Art Manifestos” başlıklı kitapta, dünyada kırılma yaratan 100 sanat manifestosu arasında yer aldı. UNESCO’ya bağlı Uluslararası Plastik Sanatlar Derneği’nin (UPSD) Türkiye Komitesi’nin kurucularından olan Baykam, örgütün başkanlığını 18 yıl boyunca sürdürdü. 2015 yılında Plzeň’de (Çekya) düzenlenen, UNESCO resmi partneri International Association of Art (AIAP/IAA) 18. Genel Kurulu’nda Dünya Başkanı seçildi. Yedi buçuk yıl boyunca Dünya Başkanlığı görevini üstlenen Baykam, AIAP/ IAA’in 2023 yılında İstanbul’da düzenlenen 19. Olağanüstü Genel Kurulu’nda Başkanlığı Güney Kore’ye devretti. Aynı genel kurulda International Association of Art Onursal Başkanı seçildi. 2011 yılında, Guadalajara’da (Meksika) düzenlenen AIAP/IAA 17. Genel Kurulu’nda, UPSD Başkanı olarak Baykam’ın yaptığı teklifin oybirliği ile kabul edilmesi üzerine, Leonardo da Vinci’nin doğum günü olan 15 Nisan, Dünya Sanat Günü ilan edildi. 2019 yılında ise Baykam’ın, IAA Dünya Başkanı sıfatı ile UNESCO’ya taşımış olduğu öneri yine oybirliğiyle kabul edildi ve Dünya Sanat Günü Uluslararası UNESCO Günleri arasına girdi.
33 kitap kaleme alan Baykam hakkında yayınlanmış 61 katalog ve 9 kitap bulunuyor. Değişik dönemlerde, sanat ve siyaset üstüne birçok süreli yayında yazarlık yapan sanatçı, ilk makalelerinin 1987’de yayınlandığı Cumhuriyet Gazetesi’ndeki köşesinde yazılarına devam ediyor. Sanatsal kariyeri boyunca siyasetin içinde de aktif bir şekilde rol alan Baykam, 1995-1998 yılları arasında CHP Parti Meclisi Üyesi, 2003 yılında CHP Genel Başkan adayı oldu. Gazeteci-yazar Sibel Baykam ile evli olan sanatçının, 1999 doğumlu Suphi Baykam adında bir oğlu var. Piramid Film Prodüksiyon ve Yayıncılık’ın (1998) ve Piramid Sanat’ın (2006) kurucusu olan Baykam, çalışmalarını İstanbul’da sürdürüyor.
kAYNAK: https://www.bedribaykam.com/tr/biyografi